De Nederlandse Vereniging voor Pathologie is de overkoepelende organisatie voor de Klinische Pathologie, de Dierpathologie en de Experimentele pathologie (Patho-Biologie).

Pathologie betekent ziekteleer. Het vakgebied houdt zich bezig met onderzoek naar oorzaken en mechanismen van het ontstaan van ziekten in het algemeen en het vaststellen van specifieke ziekten bij patiënten.

De klinisch patholoog is een medisch specialist die met behulp van een microscoop een diagnose stelt op cel- en weefselmateriaal van patiënten dat afgenomen is bij bijvoorbeeld een operatie, punctie of uitstrijk. Deze diagnose is de basis voor veel behandelingen door de huisarts of medisch specialist. Vaak kan de patholoog ook informatie geven over het te verwachten ziektebeloop (prognose) of de te verwachten reactie op een bepaalde behandeling (predictie).

Hiervoor wordt tegenwoordig steeds vaker gebruik gemaakt van genetisch onderzoek (moleculaire diagnostiek). De klinisch moleculair bioloog in de pathologie (KMBPer) is de specialist die de patholoog bij dit onderzoek ondersteunt. Behalve pathologen (in opleiding) zijn ook KMBPers lid van de NVVP.

Daarnaast wordt er op een afdeling Klinische Pathologie postmortaal diagnostisch onderzoek verricht, waarbij na de dood weefsel onderzocht wordt op de aanwezigheid van ziekten. Vaak gebeurt dit om een verklaring voor het overlijden vast te stellen, maar ook om  bijvoorbeeld te onderzoeken wat het effect van een behandeling was.

De dierpatholoog verricht dezelfde werkzaamheden als een klinisch patholoog, alleen dan ten behoeve van dieren in plaats van mensen.

Pathobiologen houden zich voornamelijk bezig met basaal pathofysiologisch onderzoek.

Forensisch pathologen zijn pathologen gespecialiseerd in forensisch pathologisch onderzoek. Zij onderzoeken in plaats van ziekten de gevolgen  van geweld of vergiftiging op het lichaam. In Nederland werken deze pathologen meestal voor het NFI (Nederlands Forensisch Instituut). Deze pathologen zijn regelmatig in het nieuws omdat zij vaak een belangrijke rol spelen bij strafzaken.